Moldova’nın doğusunda, Dinyester ırmağı kıyısında, Osmanlı’nın kuzeydeki son kalesi; Bender Kalesi. Kelime anlamı; farsça ırmak kıyısında liman, arapça pazar, ticaret yeri. Bir diğer anlamı da, boğazı koruyan tahkim edilmiş yer.
Ruslar Tatarları bölgeden uzaklaştırdıktan sonra, Dinyester ırmağı kıyısına bir kale inşa etmişler. 1538 yılında, Rusların Osmanlıya (Kanuni sultan Süleyman) yenilmesiyle, kale Osmanlının eline geçmiş ve Osmanlı kaleyi güçlendirerek yeniden inşa etmiş. Evliya Çelebi, Bender kalesini 1656 yılında ziyaret etmiş. O tarihteki kaleyi çok detaylı anlatmış. Kalede 12000 muhafızın bulunduğunu, kale duvarlarının çok kalın, 20 ayak eninde olduğunu, iki kapısından birinin kara (güney) tarafındaki hendek üzerinde yer aldığını ve makaralı bir sistemle her gece yukarı kaldırıldığını, hemen arkasında yukarıya doğru hareket eden sürgü demir kafesin bulunduğunu, diğer kapının ırmak tarafında yer aldığını, kale içinde ve aşağıdaki hisarın içinde birer caminin var olduğunu ve kaleyle ilgili birçok detayı yazmış seyahatnamesinde.
İsveç kralı XII. Karl (Demirbaş Şarl) 1709-1711 yılları arasında burada yaşamış. 1770 de Rusların eline geçen kale, 1774 yılında imzalanan Küçük Kaynarca antlaşmasıyla Osmanlılara iade edilmiş. 1789 da Ruslar ele geçirmiş, 1792 Yaş antlaşmasıyla Osmanlıya geri verilmiş ve son olarak 1812 Bükreş antlaşmasıyla Osmanlı’nın elinden kesin olarak çıkmış.
Bender kalesi, 20 hektarlık bir alanı kapsıyor. İç kalenin kareye yakın bir planı var. Ana giriş kapısına göre; sağ tarafta 3 adet burç, sol tarafta 3 adet burç bulunuyor. Giriş kapısının üstünde ve bunun tam arkasındaki kale bedeninin üzerinde olmak üzere iki burç daha var. Toplam 8 burç bulunuyor, kale bedenlerinin üzerinde. Yol ile kale arası park olarak düzenlenmiş. Kaleye doğru ilerlerken solda, kubbeleri güneşin altında altın renginde parlayan ortodoks kilisesi, sonradan inşa edilmiş. Kale içinde, avlunun sol tarafına, mızrak fırlatan bir savaş aletiyle, bir mancınık yerleştirilmiş. Kalenin arka bedeninde, kale muhafızlarının kullandıkları odalar bulunuyor. Günümüzde bu odalar; kale tarihini gösteren bir müze, ortaçağda kullanılmış olan işkence aletlerinin sergilendiği bir müze ve hediyelik eşya satan bir dükkan olarak düzenlenmiş.
Bender kalesinin önünde Dinyester ırmağı, 90 derecelik bir dirsek yapıyor. Kıyısındaki kumluk alan, halka açık plaj haline getirilmiş.
AYAK İZLERİM 